Quảng Trị Bắc California

Đọc Thơ ZuLu DC - Châu Thạch

ĐÔI LỜI PHI LỘ:

Nhà thơ ZuLu DC đăng trên facebook một tập thơ có tựa đề là “ĐOẢN THƠ ZULU DC” gồm trên 50 bài thơ , mỗi bài thơ có 4 câu cô đọng những nỗi niềm trong đời. Châu Thạch tôi cảm xúc trước những bài thơ đó nên viết lên những cảm nghĩ của mình, không dám bình thơ. Tất nhiên những cảm nghĩ chủ quan có đúng có sai, hầu cung hiến một vài phút thư giản cho bạn đọc. Kính mong được sự cảm thông và lượng thứ nếu có chổ sai trái làm không vừa lòng.
Châu Thạch

Bài 1-THƠ VỚI TÌNH
Thơ được như quà bánh
Không đói vẫn cứ ăn
Tình đời như thuốc đắng
Chửa nổi buồn được khộng?

Đem bánh so với tình đời là một ý thơ vô duyên lạ, vô duyên khi ta chợt đọc nhưng hữu lý khi ta suy gẫm tình đời. Bánh thì khi không đói cũng có thể ăn, nó vô hại, nhưng tình đời thì không phải khi nào cũng như thuốc đắng. Có khi tình đời ngọt ngào hơn cả mật.

Thế nhưng đoản khúc 4 câu của ZuLu DC không đúng mà cũng không sai. Không đúng là khi ai đó đang lạc quan yêu đời, nhìn đâu cũng thấy màu hồng tươi đẹp. Không sai là khi ai đó gặp sự cố buồn, bi quan, nhìn đời thấy một màu đen tối.

Nhà thơ ZuLu DC hỏi một câu không khó trả lời: “Tình đời như thuốc đắng/ chửa nỗi buồn được không?”. Vâng, chửa được mà cũng không được. Chửa được là khi xem tình đời như thuốc đắng dã tật, không chửa được là khi thuốc đắng tình đời ta cứ khăng khăng cho là thuốc độc.

Vậy thôi, không bàn thêm nữa, chỉ biêt là đoản thơ ngắn nhưng câu hỏi thì dài, phơi bày một lẽ sống, ra đề một triết lý nhân sinh, thổ lộ một tâm tư đang yếm thế bởi tình đời không là bánh ngọt, chỉ có đắng cay!

Bài 2-NÓI ĐI

Trên tà áo tím ngày xưa
Vẫn ngan ngát những nắng mưa cuộc đời
Giá như nói được thành lời
Nói đi áo hỡi áo ơi lời gì?

Chắc chắn người con gái mặc tà áo tím ngày xưa đẹp lắm, tà áo tím của nàng không khác chi tà áo lụa Hà Đông trong thơ Nguyên Sa đã làm cho “Nắng Sài Gòn em đi mà chợt mát” thì nhà thơ Zuu DC mới nhớ đến ngày nay.

Chắc chắn người con gái năm xưa không thành công trong cuộc đời, không vinh hoa phú quý gì nên chiếc áo ngày xưa đã phai màu, chỉ còn ngan ngát chút dư hương vì phải hứng chịu “nắng mưa cuộc đời”.

Chắc chắn người con gái năm xưa nín chịu, không thổ lộ, không nương tựa vào chàng nên nỗi đau thốt lên trong thơ là của thi nhân, của ZuLu DC chớ không phải của nàng.

Nhà thơ không nhận được tâm tình của người thiếu nữ năm xưa (có thể là người yêu tha thiết một thời của chàng) nên thi nhân thốt lên câu thơ hờn dỗi, thúc dục chiếc áo vô tri hãy nói đi, nói đi, nói một lời. Sư thật tà áo tím năm xưa đã nói nhiều khi nhà thơ nhìn thấy nó “Vẫn ngan ngát những nắng mưa cuộc đời” trên tà áo ấy

Chỉ bốn câu thơ thôi nhưng hàm chứa thân phận của một hồng nhan, lòng tự trọng của một người nữ và tình yêu chan chứa của một cuộc tình không đến với nhau!

Bài 3-ĐI TU

Chày kình dóng một hồi chuông lạ
U uẩn lòng ta nhân thế ơi
Có cảnh chùa nào không có Phật
Ta về xuống tóc đi tu thôi.

Chày kình nhấn một hồi chuông mà không làm cho thanh thoát lòng người, lại khiến nhà thơ “U uẩn lòng ta nhân thế ơi”. Đúng rồi, bởi vì hồi chuông nhà thơ nghe là “hồi chuông lạ”.

Có hồi chuông lạ không? Không có, chỉ có thi nhân lạ với hồi chuông vì cái tâm khổ đế chán đời còn nặng nề . Chính cái tâm nặng nề đó khiến nhà thơ muốn tìm một cảnh chùa không có Phật để xuống tóc đi tu.

Không có Phật thì đi tu làm gì? Đi tu với ai? Có lẽ nhà thơ đi tu với tình, bởi chán đời thì bỏ đời đi tu Phật được, chán tình thì bỏ tình đi tu Phật được, nhưng thất tình thì còn yêu, còn nhớ, còn thương, không thể nào đi tu chùa Phật được đâu.

Bài thơ đọc nghe lạ lắm, nghịch lý lắm, nhưng có nghịch lý như thế thì ta mới thấy ý thơ lạ như tiếng chuông cũng lạ làm u uẩn lòng người. Không biết nếu có ngôi chùa không Phật, tác giả sẽ đi tu một mình hay đi tu với một nàng xinh đẹp. Đi tu kiểu như thế, nhà thơ đã hứa sẽ xuống tóc nhưng xuống tóc chỉ để quy y với nàng chớ không thể nào quy y với Phật được đâu!

Bài 4-NÚI TUÝ

Khi về đứng giữa bờ thiên cổ
Thấy những tàn phai thân ái xưa
Thấy những bâng khuâng còn sót lại
Nói cười như thể trong cơn mơ.

Khi về đứng gữa bờ thiên cổ để thấy những tàn phai chính là sự thấy chập chờn trong ký ức, là hồi tưởng, là quay về kỷ niệm xa xưa. Thiên cổ là nghìn năm xưa, bờ thiên cổ là ranh giới nghìn xưa xa cách với loài người hiện đại. Nhà thơ quay về bờ thiên cổ chắc là đi trong cơn mộng du.

Cơn mộng du đưa nhà thơ quay về với nơi thân ái xưa, để thấy nó tàn phai, sự tàn phai khiến cho nhà thơ sửng sốt, đau buồn đến tâm thần rối loại nói cười như trong cơn mơ.

Đoản thơ 4 câu như tiếng thơ dài ngàn thế kỷ , như nỗi buồn sông núi vọng trong tâm hồn nhà thơ. Tiếng thơ như tiếng trầm buồn vạn năm trên núi tuý, như dòng nươc chảy lặng lẽ theo thời gian, với tất cả những u uẩn mang theo dòng lịch sử.

5-VÌ AI
Môi thì môi xinh mộng mơ
Hoa thì hoa tím của chờ đợi mong
Sen anh không biết ai trồng
Môi em không biết tô hồng vì ai!

Tạo hoá ban cho đời nhiều loại hoa với màu sắc và ý nghĩa khác nhau, trong đó hoa sen tím tượng trưng sự chân thành, đằm thắm nhất. Hoa sen tím còn là biểu tượng cho các giáo phái huyền bí, nó bộc lộ cho sự tỉnh ngộ và sự thật qua bốn cánh hoa sen tím mà Đức Phật đã dạy.

Nhà thơ ZuLu Dc ví môi em xinh như đoá sen tím vừa mộng mơ vừa như chờ đợi. Chờ đợi gì? chắc là nhà thơ muốn nói chờ đợi những nụ hôn. Nhà thơ không biết ai trồng sen có nghĩa là em còn xa lạ hay em chỉ là người vừa tao ngộ đã làm cho “Linh hồn anh vội vã vẽ chân dung/ bày vội vã vào trong hồn mở cửa”.

Yêu ngay là đặc tính của những anh chàng thi sĩ, yêu đơn phương cũng là đặc tính của những chàng thi si, bởi người thi sĩ yêu cái đẹp mà cái đẹp thường cao quá, ở chổ họ với tay không tới. Với người nữ nầy nhà thơ ZuLu DC yêu ngay và yêu đơn phương vì câu thơ “Môi em không biết tô hồng vì ai” cho ta hiểu như vậy.

Bài thơ 4 câu “VÌ Ai” như là lời trêu đùa thiếu nữ nào đó mà chàng trai đa tình mới gặp, nó cũng giống như câu ca dao mà chàng trai nọ hỏi người tát nước ban đêm “Cô kia tát nước bên đàng/ Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi!” nên nó ý vị và dễ gây cảm tình cho mọi cô gái cũng như cho mọi tâm hồn có chút lãng mạn./.

6-BẾP LỦA

Mai mốt về thế nào ta cũng ghé
Sài Gòn lạ, Sài Gòn rất quen
Xin hút ấm bàn tay bên bếp lửa
Nhóm cuộc đời thành tình nghĩa anh em.

Bài thơ hẹn một ngày về Gài Gòn. “Sài Gòn lạ” là Sài Gòn bây giờ, sau bao nhiêu năm xa cách, cảnh vật và con người đều khác xưa. “Sài Gòn rất quen” là Sài Gòn trong trí nhớ, với vô vàn kỷ niệm yêu thương. Sàì Gòn là đất miền Nam, khí hậu luôn luôn ấm áp, chẳng khi nào lạnh đến nỗi nhà thơ phải “Xin hút ấm bàn tay bên bếp lửa”. Vây thì, cái lạnh nầy là cái lạnh từ trong con tim tác giả, bởi thấy không còn “tình nghĩa anh em”. Chuyện sài Gòn xưa và nay thì nói ngàn trang không hết, chỉ biết là trong bài thơ nầy, nhà thơ ZuLu DC lại muốn như Trịnh Công Sơn “Nối vòng Tay Lớn”. Chỉ sợ “Tình nghĩa anh em” đời nầy chưa nối được, để hậu sinh thì ngôn ngữ khác nhau trở thành xa lạ không cần chi phải nối nữa!

7-VÔ ÂM

Khi uống cà phê một mình
Là uống cả tội tình trăm năm
Tội tình từng giọt vô âm
Sao như sóng vỗ ì ầm quanh ta

Người ta thường nhớ người tình khi uống cà phê một mình, chỉ có ZuLu DC là “Khi uống cà phê một mình/Là uống cả tội tình trăm năm” nghe như cường điệu. Đúng vậy, nó cường điệu vì văn thơ không nói như thế, nhưng nó là sự thật mà văn thơ chưa nói, nên người nói ra là người được khen thưởng.

Nhà thơ ZuLu DC có một bài thơ viết về Động Đền, là một dinh điền, nơi định cư tạm bợ để tránh cái đói mà ông cũng phải rời đi, trong bài thơ đó có hai câu thơ “Đớn đau như thể dòng nước mắt/Buồn như lịch sử trút cơn mưa”. Chỉ hai câu thơ nầy thôi ta cũng có thể hiểu được tâm sự tác giả như hàng triệu chàng trai của một thời, phải bất đắc dĩ xa quê hương, họ đều có măc cảm tội lỗi vì phải chịu trôi theo dòng lịch sử.

Ngày xưa Thuý Kiều ngồi một mình trên lầu Ngưng Bích, nàng nhớ cha mẹ, nhớ người yêu, nỗi buồn cứ dâng lên, hình dung nỗi buồn xoắn tròn như chiếc đinh ốc, cho đến đỉnh điểm thì nàng bất tỉnh nghe “Ầm ầm tiếng song kêu quanh ghế ngồi”. Ngày nay, ZuLu DC ngồi uống cà phê một mình, nỗi buồn vì cảm thấy mình tội lỗi cũng dâng lên chẳng khác chi Thuý Kiều ngày xưa, nên giống như Thuý Kiều ngày xưa ,nhà thơ nghe “Như sóng vỗ ì ầm quanh ta”. Xưa và nay thì tiếng sóng vỗ ì ầm đều là “Vô Âm” vì nó tự phát trong lòng.

Bài thơ có từng giọt cà phê vô âm nhưng nó như từng tảng băng dội vào lòng người cô đơn, Bài thơ có tiếng ì ầm vây quanh là tiếng sóng vô âm của sầu bi, nhớ thương và ân hận.

8-HỎI THĂM

Trước khi là bóng tối
Trời đất như rạng đông
Trước khi làm đám cưới
Em có nhớ anh không?

Trước khi làm đám cưới là trước buổi bình minh của một đời vợ chồng, vậy mà tác giả đem ví với hoàng hôn, tức là giờ phút trước khi bóng tối trùm cá thế gian.

Có thể nói để cười vui, thì nhà thơ quan niệm hôn nhân là tận số, là đêm đã đến trong đời. Thật ra bình minh cho ta một ngày mới đầy hy vọng, nhưng hoàng hôn cho ta những lo âu bởi đêm dài lắm mộng. Vì lẽ ấy, nhà thơ dùng hoang hôn để thể hiện tâm trạng bồn chồn của chàng trai trước khi làm đám cưới. Có lẽ với câu hỏi “Trước khi làm đám cưới/ Em có nhớ anh không?” sẽ làm cô gái ngẫn ngơ khó trả lời. Nhớ ư? Đâu có thì giờ để nhớ trước những bận bịu, những lo toan để chuẩn bị vu quy. Không nhớ ư? Làm sao không nhớ anh được khi anh đang ngự trong con tim em, trong tâm hồn em.

Thật ra, “Hỏi Thăm” là câu hỏi ngộ nghỉnh khó trả lời , chàng trai hỏi chỉ cốt để bày tỏ sự yêu thương, thân mật, quan tâm đến người vợ sắp cưới của mình. Như thế, bài thơ cũng như câu hỏi, tưởng như là tưng tửng nhưng nó không khác chi một ánh mắt âu yếm, một nụ hôn nhẹ, một bàn nay vuốt má hay một bông hoa đồng nội trao cho nàng,/.

Châu Thạch

(Bài viết xin dừng lại ở đoản thơ thứ 8 nầy. Sẽ còn viết tiếp cho đến khi hết trên 50 đoản thơ củả ZuLu DC.Mời đọc thêm ở những bài kế tiếp.

Saturday, March 18, 2023

Bài 1-THƠ VỚI TÌNHThơ được như quà bánhKhông đói vẫn cứ ănTình đời như thuốc đắngChửa nổi buồn được khộng?

Bài 2-NÓI ĐITrên tà áo tím ngày xưaVẫn ngan ngát những nắng mưa cuộc đờiGiá như nói được thành lờiNói đi áo hỡi áo ơi lời gì?

Bài 3-ĐI TUChày kình dóng một hồi chuông lạU uẩn lòng ta nhân thế ơiCó cảnh chùa nào không có PhậtTa về xuống tóc đi tu thôi.

Bài 4-NÚI TUÝ

Khi về đứng giữa bờ thiên cổThấy những tàn phai thân ái xưaThấy những bâng khuâng còn sót lạiNói cười như thể trong cơn mơ.

5-VÌ AIMôi thì môi xinh mộng mơHoa thì hoa tím của chờ đợi mongSen anh không biết ai trồngMôi em không biết tô hồng vì ai!

Mai mốt về thế nào ta cũng ghéSài Gòn lạ, Sài Gòn rất quenXin hút ấm bàn tay bên bếp lửaNhóm cuộc đời thành tình nghĩa anh em.

Khi uống cà phê một mìnhLà uống cả tội tình trăm nămTội tình từng giọt vô âmSao như sóng vỗ ì ầm quanh ta

Trước khi là bóng tốiTrời đất như rạng đôngTrước khi làm đám cướiEm có nhớ anh không?