Lãnh đạo Hà Nội đã 'mắc sai lầm' - Frank Sneep "...."

                        (Trích đoạn từ BBC Tiếng Việt ngày 24/4/2025) 

"Một trong những vấn đề lớn với nỗ lực hòa giải là Hà Nội vẫn khăng khăng dựng nên một hình ảnh sai lệch về cuộc chiến. Họ vẫn muốn tuyên bố rằng chủ nghĩa dân tộc đã chiến thắng, rằng lòng yêu nước chỉ thuộc về phía cộng sản, về bên thắng cuộc. Đó là cách làm rất tệ trong việc xây dựng cầu nối hòa hợp hòa giải."

"Giới lãnh đạo Hà Nội, những người chiến thắng, nghĩ điều đó sẽ khiến những người phía Việt Nam Cộng hòa cảm thấy thế nào? Đó là một điều sai trái."

"Đảng Cộng sản Việt Nam nên hiểu rằng, cách tốt nhất để hòa giải với cựu thù là ngừng sỉ nhục họ [Mỹ và VNCH] và thôi giả vờ rằng mình mới là tốt đẹp nhất. Hãy thôi độc quyền về phẩm hạnh, thể hiện rằng chỉ Hà Nội là phía duy nhất có lòng yêu nước, có lý tưởng cao đẹp."

"Họ có thể tự nói với nhau như vậy, có thể tự huyễn hoặc bản thân về chủ nghĩa dân tộc, nhưng không nên hô hào, khoét sâu vào vết thương của bên thua cuộc. Tôi nghĩ vào năm 1986, khi đất nước mở cửa thì lẽ ra Hà Nội nên mở rộng vòng tay đối với cộng đồng người Việt hải ngoại. Nhưng giáo điều của cộng sản đã ngăn trở và vì vậy, họ không hiểu rằng hòa hợp, hòa giải thực sự phải được thực hiện bằng một tinh thần sẵn sàng nhượng bộ."

 

Trên thực tế, diễn ngôn chống Mỹ, lên án "ngụy quân-ngụy quyền" luôn là một phần quan trong các chiến dịch tuyên truyền cho "Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước" hằng năm. Trong sách giáo khoa và các hoạt động ngoại khóa của học sinh, kể cả lớp mẫu giáo, không hiếm những nội dung, những tiểu phẩm mô tả "tội ác của Mỹ-ngụy".

Mới đây, một tấm áp phích có hình ảnh chim bồ câu đứng trên chiếc mũ lính Mỹ bị thủng và lá cờ Mỹ nằm dưới đất kèm thông điệp chào mừng ''kỷ niệm 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước'' trên nền lá cờ Mặt trận Dân tộc giải phóng được dựng tại khu vực Hồ Gươm đã gây tranh cãi. Sau đó, chính quyền Hà Nội đã cho tháo dỡ và thay bằng một tấm áp phích khác.

Năm 2020, nhà báo Huy Đức, người hiện đang ngồi tù với bản án "lợi dụng các quyền tự do dân chủ", đã từng viết rằng lễ kỷ niệm 45 năm kết thúc chiến tranh, lãnh đạo Việt Nam vẫn theo cách tuyên truyền cũ với "xe tăng, pháo lớn nổ đinh tai nhức óc".

Ông Huy Đức dẫn lại chuyện cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã kêu gọi đừng kỷ niệm 30/4 theo cách làm cũ và "đừng tiếp tục nã xe tăng đại bác vào quá khứ", nã vào người anh em.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt nổi tiếng với câu nói "một sự kiện liên quan đến chiến tranh khi nhắc lại có hàng triệu người vui mà cũng có hàng triệu người buồn. Đó là một vết thương chung của dân tộc cần được giữ lành thay vì lại tiếp tục làm nó thêm rỉ máu".

Tại TP HCM, chính quyền đã lên lịch dày đặc các hoạt động kỷ niệm, bao gồm bắn đại bác vào các ngày 25, 27 và 30/4 tại Công viên Bến Bạch Đằng. Bên cạnh đó là các cuộc diễu binh, màn trình diễn của tiêm kích, trực thăng cùng các đợt bắn pháo hoa. Đại Nội Huế thông báo sẽ mở cửa miễn phí một số khu vực và bắn súng thần công về đêm mừng lễ 30/4.

Chụp lại hình ảnh, Việt Nam vẫn sử dụng chiến thuật ngoại giao cây tre, đi dây giữa hai cường quốc như Mỹ và Trung Quốc

Bên cạnh việc cho rằng chính quyền Hà Nội đã chọn sai cách tiếp cận trong tiến trình hòa giải, ông Frank Snepp còn đề cập đến chiến lược ngoại giao "sai lầm" mà các lãnh đạo cộng sản đang theo đuổi với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Theo ông Snepp, Việt Nam không chỉ đang thực hiện đối thoại song phương - điều bình thường mà các quốc gia nào cũng làm - mà họ còn nhằm vào việc thỏa mãn lợi ích của riêng ông Trump.

"Lãnh đạo Việt Nam đang mắc một sai lầm lớn khi họ đưa ra đủ loại ưu đãi cá nhân cho ông Trump để thuyết phục ông ta nối lại quan hệ hoặc tiếp tục làm mặn nồng mối quan hệ đôi bên."

Phát biểu của ông Frank Snepp gợi lại cách tiếp cận mang tính o bế ông Trump của Hà Nội, chẳng hạn cử các doanh nhân hàng đầu tới khu dinh thự Mar-a-Lago của ông Trump ở Florida, ký kết các thỏa thuận hợp tác với tập đoàn The Trump Organization.

"Họ để ông ta xây khách sạn, sân gôn mang tên Trump tại Việt Nam. Hành động đó có tên gọi là hối lộ. Với Mỹ và trong ngoại giao, chúng ta không nên làm vậy dù tôi đồ rằng ông Trump có thể dễ bị xiêu lòng, bị mua chuộc."

"Đó là một cách tiếp cận tồi tệ. Chính quyền Việt Nam nên làm điều mà họ giỏi nhất: nhấn mạnh tầm quan trọng của Việt Nam và nhấn mạnh rằng Washington cần duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Hà Nội để kiềm chế ảnh hưởng của Trung Quốc, một sức ảnh rất nguy hiểm đối với cả Việt Nam lẫn Mỹ," ông Snepp nhận xét.

Ông Frank Snepp là nhà phân tích đứng đầu của CIA về chiến lược của Bắc Việt trong Chiến tranh Việt Nam, từng đảm nhận nhiệm vụ đưa cựu Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ra sân bay rời Việt Nam sang Đài Loan vào ngày 25/4/1975 trước khi Sài Gòn sụp đổ. Sau khi trở về Mỹ, ông đã viết cuốn sách Decent Interval, với nhan đề ngụ ý về việc Mỹ muốn có một khoảng cách thời gian hợp lý giữa việc rút quân và sự sụp đổ của Việt Nam Cộng hòa, để Mỹ không bị coi là đã bỏ rơi đồng minh hoặc thua trận một cách trực tiếp.

BBC Tiếng Việt / trích dẫn phát biểu của nhà báo "..."  Frank Sneep